Onderlagen en valdemping
Onder kunstgras kunnen vier soorten lagen liggen: geotextiel, drainageplaten, een schuimlaag voor comfort, en valdempende platen voor speelzones. Welke je nodig hebt, hangt af van de ondergrond en het gebruik.
1. Geotextiel
Een wortelwerend of drukverdelend doek tussen fundering en gras. Het houdt onkruid van onderaf tegen en voorkomt dat de fundering zich vermengt met de bovenliggende laag. Bijna altijd zinvol, en goedkoop ten opzichte van wat het voorkomt.
2. Drainageplaten
Platen die water afvoeren én druk verdelen. De platen waarmee wij werken meten 70 bij 70 cm, hebben een puzzelstructuur zodat er geen naden ontstaan, pinnen aan de bovenkant om het kunstgras op zijn plaats te houden, en een wateropslagcapaciteit van 14 liter per m². Ze zijn te versnijden met een decoupeer- of cirkelzaag.
3. Schuimlaag voor comfort
Een schuimlaag rechtstreeks onder de grasmat geeft een zacht verend gevoel — hetzelfde principe als ondertapijt binnenshuis. Ze absorbeert energie en verlengt daarmee ook de levensduur van het gras, omdat de vezels minder hard belast worden.
4. Valdemping
Voor speelzones, en daar gelden normen. Zie hieronder.
Kunstgras dempt zelf geen val
Dit is het belangrijkste dat je moet weten over speelzones: kunstgras heeft van zichzelf geen valdempende eigenschappen. Pas in combinatie met schokabsorberende platen eronder wordt het een veilige ondergrond.
De veiligheidseisen liggen vast in de Europese norm EN 1177. De demping wordt uitgedrukt in de HIC-waarde (Head Injury Criterion): hoe lager die waarde, hoe beter de bescherming bij een val. De norm bepaalt welke ondergrond geschikt is voor welke vrije valhoogte. In de praktijk wordt met een HIC-meter vanaf de valhoogte van het toestel op de ondergrond gemeten; ligt de HIC-waarde onder 1000 en de G-waarde onder 200, dan voldoet de ondergrond.
| Vrije valhoogte | Vereiste ondergrond |
|---|---|
| tot 60 cm | Geen valdempende ondergrond vereist |
| tot 1 m | Natuurlijke bodem volstaat |
| tot 1,50 m | In de meeste situaties een goed gewortelde grasmat |
| boven 1,50 m | Gecertificeerde valdempende ondergrond |
Bron: de Europese norm EN 1177 over maximale valhoogten en bijbehorende ondergronden. Boven 1,50 m kunnen onder meer fijn grind, zand, houtsnippers, boomschors, kunstgras, rubberen tegels en gietrubber toegepast worden.
De opbouw van een valdempende zone
Eerst een stabiele ondergrond: zand of stabilisé, aangetrild en geëffend. Daarboven één of twee lagen valdempende platen — de dikte van die opbouw bepaalt de uiteindelijke valdemping en dus de toegelaten valhoogte. Het kunstgras wordt strak om palen en verankeringspunten heen gelegd, en de banen worden langs de onderkant verbonden met sterke naadbanden. Bij voorkeur geen zelfklevende banden: op een speelplaats is de belasting daarvoor te hoog.
Werk je aan een school, crèche of publieke speelplaats: laat de valhoogte van elk toestel berekenen en de opbouw daarop afstemmen. Een HIC-meting achteraf is het bewijs dat het klopt.
Heb ik een onderlaag nodig onder kunstgras?
Niet altijd. Een geotextiel onderdoek is bijna altijd zinvol. Een schuim- of valdempingslaag is nodig bij speelzones, en verhoogt elders het loopcomfort.
Is kunstgras alleen genoeg als valdemping onder een speeltoestel?
Nee. Kunstgras heeft van zichzelf geen valdempende eigenschappen. Pas in combinatie met schokabsorberende platen eronder voldoet het aan de norm.
Wat is een HIC-waarde?
Head Injury Criterion — de maat voor hoe goed een ondergrond een val dempt. De Europese norm EN 1177 legt vast welke valhoogte bij welke demping hoort. Hoe hoger het toestel, hoe dikker de dempende laag moet zijn.
Vanaf welke hoogte is valdemping verplicht?
Onder een valhoogte van 60 cm is geen valdempende ondergrond vereist. Tot 1 meter volstaat gewone grond, tot 1,50 m in de meeste gevallen een goed gewortelde grasmat. Daarboven moet een gecertificeerde valdempende ondergrond toegepast worden.
Wat doet een drainagemat of drainageplaat?
Die voert water af én verdeelt de druk. Bij ForGrass werken we onder meer met platen van 70 bij 70 cm met een puzzelstructuur, pinnen bovenop om het gras op zijn plaats te houden en een wateropslagcapaciteit van 14 liter per m².
Waar gebruik je geotextiel voor?
Als wortelwerend of drukverdelend doek tussen de fundering en het kunstgras. Het houdt onkruid van onderaf tegen en zorgt dat de fundering niet vermengt met de bovenliggende laag.